
Medycyna estetyczna a prawo: kiedy zabieg staje się świadczeniem zdrowotnym?
08.04.2026
W ostatnich latach w branży medycyny estetycznej pojawiają się liczne pytania dotyczące statusu prawnego wykonywanych zabiegów. Czy każdy zabieg estetyczny należy traktować jako świadczenie zdrowotne? Czy w razie powikłań odpowiedzialność lekarza podlega przepisom prawa medycznego? Odpowiedzi na te pytania w dużej mierze przynosi Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2021 r. (sygn. I KK 23/21).
Sprawa powiększania piersi preparatem Aquafilling
Sprawa dotyczyła lekarki-dentysty ukaranej przez sąd lekarski za przekroczenie uprawnień zawodowych przy wykonaniu zabiegu powiększania piersi preparatem Aquafilling, który zakończył się poważnym powikłaniem. Linia obrony podnoszona przez przedstawicieli branży beauty opierała się na tezie, że zabiegi medycyny estetycznej nie mają charakteru medycznego i należy je traktować jako usługę dla „zdrowego klienta”, a nie świadczenie zdrowotne dla pacjenta. W ten sposób obrona argumentowała, że sąd lekarski nie był właściwy do rozpoznania sprawy, a wykonywanie takich zabiegów nie mieści się w ramach przewinienia zawodowego.
Stanowisko Sądu Najwyższego
Sąd Najwyższy przyznał, że zabieg nie miał charakteru ratowania życia ani zdrowia. Jednak nie zgodził się z argumentacją, że z tego powodu można odmówić mu statusu świadczenia zdrowotnego. Kluczowe w tej ocenie były przepisy ustawy o działalności leczniczej (u.d.l.).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 u.d.l., świadczenia zdrowotne obejmują nie tylko działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia, ale także „inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania”.
W praktyce oznacza to, że nawet zabiegi estetyczne, które nie są związane z leczeniem, mogą mieć charakter medyczny, jeśli spełniają określone kryteria, np. mają inwazyjny charakter i wymagają użycia zaawansowanych wyrobów medycznych zgodnie z przewidzianym zastosowaniem.
W omawianym przypadku Naczelny Sąd Lekarski uznał zabieg powiększania piersi za działanie medyczne inwazyjne, ponieważ doprowadził do penetracji wnętrza ciała w sposób chirurgiczny i wymagał stosowania wyrobów medycznych, które zgodnie z prawem powinny być używane przez wykwalifikowanego lekarza. Sąd Najwyższy w pełni podzielił tę ocenę i oddalił kasację.
Znaczenie dla branży medycyny estetycznej
Postanowienie Sądu Najwyższego ma wymiar daleko szerszy niż jeden konkretny przypadek. Wyznacza ono kryteria, które pozwalają rozróżnić zwykłą usługę od świadczenia zdrowotnego:
- Inwazyjność zabiegu – omawiany zabieg medyczny obejmuje istotną penetrację ciała i łączy się ze znaczącą ingerencją w dobra pacjenta chronione prawem.
- Charakter stosowanych wyrobów medycznych – wyroby wykorzystywane w medycynie estetycznej przy omawianym zabiegu są często zarezerwowane do użytku przez wykwalifikowany personel medyczny i nie mogą być używane wobec pacjenta bez odpowiednich kwalifikacji.
W praktyce oznacza to, że co najmniej część zabiegów medycyny estetycznej należy traktować jako świadczenia zdrowotne, podlegające przepisom prawa medycznego i odpowiedzialności zawodowej lekarza. To, które zabiegi ocenione zostać mogą jako świadczenia zdrowotne wymaga każdorazowej analizy m.in. specyfikacji zabiegu i zakresu ingerencji przeprowadzającego zabieg w dobra prawnie chronione pacjenta.
Dlaczego warto skonsultować się z adwokatem od spraw medycznych?
Prowadzenie działalności w obszarze medycyny estetycznej wiąże się z koniecznością przestrzegania przepisów prawa medycznego, regulacji dotyczących wyrobów medycznych oraz odpowiedzialności zawodowej oraz przepisów prawa administracyjnego regulującego funkcjonowanie podmiotów leczniczych. Nawet drobne błędy proceduralne mogą skutkować odpowiedzialnością cywilną, karno-administracyjną lub zawodową.
Nasza kancelaria wspiera podmioty z branży medycyny estetycznej w:
- analizie ryzyka prawnego przy wykonywaniu zabiegów,
- przygotowaniu dokumentacji i procedur zgodnych z przepisami prawa,
- reprezentowaniu w sprawach odpowiedzialności zawodowej, administracyjnej, karnej i cywilnej.
Jeżeli prowadzisz gabinet medycyny estetycznej lub rozważasz rozszerzenie działalności o ryzykowne, inwazyjne zabiegi, skontaktuj się z nami, aby skutecznie zabezpieczyć swoją praktykę i uniknąć potencjalnych problemów prawnych.